Τι Πραγματικά Πρεσβεύει η Εταιρεία σου;

Ξεκινάς τη μέρα σου με καφέ στο χέρι, ανοίγεις το laptop και βλέπεις, για άλλη μια φορά, εκείνες τις τρεις λέξεις που στοιχειώνουν κάθε εταιρικό site: «Όραμα, Αποστολή, Αξίες».

Πιθανότατα ξέρεις ήδη ότι οι περισσότερες επιχειρήσεις τα γράφουν σε μια ωραία σελίδα, τα τυπώνουν σε αφίσες, και μετά… όλοι συνεχίζουν τη ζωή τους σαν να μην έγιναν ποτέ.
Και εσύ μένεις να αναρωτιέσαι: Μα καλά, τι πρεσβεύουμε τελικά;

Να η αλήθεια: το να ορίζεις αξίες είναι εύκολο. Το να τις ευθυγραμμίζεις με τους ανθρώπους σου είναι το πραγματικό challenge. Και εκεί αρχίζουν τα ωραία.

Γιατί πρέπει να νοιάζεσαι (και μάλιστα πολύ)
Αν οι άνθρωποί σου δεν ευθυγραμμίζονται με τις αξίες σου, δεν χρειάζεται να περιμένεις ετήσιο report για να το δεις. Θα στο δείξει η καθημερινότητα:

– φθορά επικοινωνίας
– μικροεντάσεις που «κάτι δεν πάει καλά αλλά δεν ξέρω τι»
– meetings όπου όλοι συμφωνούν αλλά κανείς δεν πιστεύει
– και το κλασικό: αποχωρήσεις από εκεί που δεν το περίμενες

Αντίθετα, όταν οι αξίες της εταιρείας σου συναντούν τις προσωπικές αξίες των ανθρώπων σου, συμβαίνει το εξής μαγικό (χωρίς καθόλου μαγεία):
αυξάνεται η ικανοποίηση, μειώνεται το turnover, και —κρατήσου— η παραμονή στελεχών μπορεί να ανέβει όσο μια αύξηση 40% στον μισθό.
Κι όλα αυτά μόνο και μόνο επειδή κάποιος νιώθει ότι ταιριάζει.

Αξίες και Πιστεύω: Μην τα μπερδεύεις
Οι αξίες είναι το «γιατί».
Τα πιστεύω είναι το «πώς».

Δύο άνθρωποι μπορεί να έχουν την ίδια αξία —π.χ. αξιοπρέπεια— αλλά να τη ζουν πολύ διαφορετικά. Ο ένας μέσω σταθερότητας, ο άλλος μέσω δημιουργικότητας.
Εσύ, ως οργανισμός, πρέπει να ξέρεις και τα δύο. Διαφορετικά, θα βρεθείς να μιλάς για «σεβασμό» τη στιγμή που οι μισοί τον εννοούν ως διαφάνεια και οι άλλοι μισοί ως αυτονομία.

Κι εκεί γίνεται ο χαμός.

Οι δύο κλασικές παγίδες κάθε οργανισμού
1. Η παγίδα του «Αν τους τα πούμε, θα τα πιστέψουν»
Αυτό το βλέπεις συχνά. Ανακοινώνεις νέες αξίες σε company-wide email, περιμένεις ότι όλοι θα τις υιοθετήσουν, και στο τέλος οι εργαζόμενοι νιώθουν απλώς ότι τους φόρεσες κουλτούρα με το ζόρι.
Αποτέλεσμα: ελαφρά δυσφορία, κυνισμός και εκείνο το βλέμμα που λέει «σιγά μην…».

2. Η παγίδα της ομοιομορφίας
Θες να ενισχύσεις την εταιρική ταυτότητα; Τέλεια.
Θες όλοι να σκέφτονται το ίδιο; Καθόλου τέλεια.
Η ποικιλία προσεγγίσεων είναι συστατικό δημιουργικότητας. Αν σβήσεις τις διαφορές, σβήνεις και την καινοτομία — και κανείς δεν το θέλει αυτό.

Πώς ευθυγραμμίζεις πραγματικά τις αξίες — Το 5-βήμα μοντέλο
Εδώ τα πράγματα γίνονται πρακτικά. Το HBR προτείνει μια δοκιμασμένη διαδικασία πέντε βημάτων:

1. Ξεκινάς από τους ανθρώπους
Ρωτάς: «Τι είναι σημαντικό για σένα στη δουλειά;»
Και το ρωτάς σοβαρά. Με μεθοδολογία. Όχι σε κουζίνα γραφείου με φραπεδάκι.

2. Ξεκαθαρίζεις τις στρατηγικές προτεραιότητες
Τι θέλεις να πετύχεις; Πού πας ως οργανισμός;
Χωρίς αυτό, όλη η υπόλοιπη διαδικασία μοιάζει με GPS που ρωτάει: «Πού να σε πάω;» και απαντάς: «Κάπου ωραία».

3. Αναζητάς τα σημεία επαφής
Εδώ γεννιούνται οι «υποψήφιες αξίες» —δηλαδή οι αξίες που υπηρετούν και τη στρατηγική και τους ανθρώπους σου.
Είναι η πιο δημιουργική φάση. Και η πιο δύσκολη.

4. Ζητάς συμμετοχή από όλους
Όσο πιο πολλοί μιλούν, τόσο πιο ακριβής η εικόνα.
Εδώ δεν κυνηγάς ομοφωνία — κυνηγάς αλήθεια.

5. Κλείνεις με καθαρή διατύπωση
Μικρή ομάδα ηγεσίας παίρνει τις συλλεγμένες αξίες και τις διατυπώνει με σαφήνεια, χωρίς υπερβολές τύπου «καινοτομία, αριστεία, όραμα, αγάπη για τον άνθρωπο».
Κάτι που πραγματικά να σημαίνει κάτι.

Τι δείχνει η πραγματική εμπειρία
Σε οργανισμούς όπως το Guggenheim, το MOMA και το NYP Hospital, η διαδικασία αυτή έφερε αλλαγές που δεν ήταν καθόλου θεωρητικές:

– η έννοια του σεβασμού απέκτησε προσωπικό νόημα
– οι εργαζόμενοι ένιωσαν ότι τους «βλέπουν»
– μειώθηκε η αίσθηση αποκλεισμού
– η διοίκηση συνδέθηκε με το προσωπικό σε νέα βάση
– βελτιώθηκε η συνεργασία και η συνολική επίδοση

Εν ολίγοις, οι εταιρείες αυτές είδαν ότι οι αξίες δεν είναι διακοσμητικές. Είναι λειτουργικές.

Κλείνοντας — και μάλλον είναι ώρα
Οι αξίες σου δεν είναι αφίσα στον τοίχο. Είναι η καθημερινή σου συμπεριφορά ως οργανισμός.
Και αν δεν είσαι ξεκάθαρος για το τι πρεσβεύεις, τότε οι άνθρωποί σου θα γεμίσουν το κενό με δικές τους υποθέσεις.
Συνήθως όχι κολακευτικές.

Άρα, αν θέλεις κουλτούρα που να λειτουργεί, ξεκινάς από το πιο απλό (και πιο δύσκολο):
Ρωτάς τους ανθρώπους σου ποιοι είναι.
Μετά αποφασίζεις ποιος θέλεις να είσαι εσύ.
Και κάπου εκεί, στη μέση, γεννιέται ο πραγματικός οργανισμός σου.